RSS

Etiket arşivi: sinop köyleri

1687 SİVAS’TAN SİNOP KÖYLERİNE GÖÇ

19 Eyl

BİLMEDİKLERİMİZ-10.09.2020-BİLKE

KÖYLERE YAPILAN GÖÇLER 

Eski yazılı kaynakların çevirisini yapan Sayın Prof.Dr. Mehmet Ali ÜNAL, 1560 YILINDA yazılı belgelerde nüfus yerleşimi olan köyleri haritada gösteriyor. İlk kitabımda tespit ettiğim köy yerleşimlerini, bu belgeler doğruluyor.  Haritada köy isimlerini büyüterek  daha net görebiliriz.

Bu gün olup da haritada olmayan yüksek köylere yerleşimin daha sonra olduğu anlaşılıyor. BOA kayıtlarından temin ettiğim 1830 nüfus kayıtlarında haritada olmayan köylerde yerleşim olduğu görülüyor.

Bu yazıda esas konumuz, Sivas ilinden Sinop’a yapılan göçler. Avarız Defteri Belgesi:

XVI. yüzyılın son tahriri olan 1582 tarihli defterde Sinop kazasına tabi 270’in üzerinde köy bulunurken 1641 tarihli avarız defterindeki köy sayısı 123’e düşmüştür.

Sinop kazasındaki nüfusun azalması üzerine önemli ölçüde bir nüfus hareketi yaşanmış Sivas’tan Sinop’a göçler vuku bulmuştur. 1687-88 tarihli avarız defterine göre Gerze Kazasına tabi Günlüce, İbrak, Hınzıralanı, Kozluviran. Büyükdağ, Hani, Yassıdağ, Yeniköy, İskender, Hunfaz, Gündüzlü köylerine Sivas civarından gelen 130 hane civarında re’aya dağlık ve sengistan olan sarp yerlere yerleşmişlerdir. Osmanlı idaresi bunların 8 neferini bir bir avarız hanesi kabul ederek vergilendirme yoluna gitmiştir.

İşin ilginç tarafı bu köylerin hiç birinin 16. Yüzyılda olmayışıdır. Köylerin isimlerinde veya yerlerinde önemli değişmeler meydana gelmiş, eski bir çok köy ortadan kalktığı gibi yeni yeni köyler ortaya çıkmıştır.

KAYNAK: M.Ali ÜNAL OSMANLI DEVRİNDE SİNOP

Sinop ve köyleri hakkında detaylı bilgilere ulaşabildiğimiz kitaptan yazıları paylaşmaya devam edeceğiz.

Yaşar SARIKAYA

 
8 Yorum

Yazan: 19 Eylül 2020 in eski sinop köyleri

 

Etiketler: , , , ,

KÖYLERİMİZ VE BİLİNMEYENLER

02 Eyl

CUMHURİYET DÖNEMİNDE SİNOP KÖY İSİMLERİ ÜZERİNDE ÇALIŞMA

Ulu önder Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti Devletini kurduktan sonra bilim, sanat, kültür ve eğitim alanında büyük atılımlar başlatmıştır. Atılan adımlar pozitif bilime dayalı, ülkenin kalkınma hızını artıran çalışmalardır. Özgür uluslar, dünya sahnesinde verdiği bu tür örneklerle tarihe isimlerini kazımıştır.

Kültür ve sanat alanında yapılan çalışmalar, halkın yaşam kalitesini etkilemektedir. Yaratıcı zekalar, bu alanlarda özgün güncellemeler yaparak halk kültürlerini geleceğe taşırlar. Bir metrekarelik bir tuvalin içinde, geçmişe ve geleceğe yolculuk yapabildiğimiz gibi; bir özlü söz ile şaşkınlıktan dona kalabiliriz. Sözcükler, renkler, desenler ve hikayeler, küçücük dünyalarında bizi evrenin sonsuzluğuna doğru sürükleyebilirler.

Cumhuriyet döneminde, durumun hassasiyeti düşünülerek köy isimlerinin orijinalleri tespit edilmiş ve kayda geçirilmiştir. Osmanlı Devletinin son teşkilatı mülkiye kayıtları içinde, birçok Türkçe yer ismi olduğu gibi, Rumca ve Ermenice isimler de vardır. Yapılan çalışmanın amacı, Anadolu’dan devam eden göçlerle yeni kurulan köylerin isimlerinin tespitidir.

İçişleri Bakanlığının, Cumhuriyet döneminde yayınladığı KÖYLERİMİZ adlı eserde, Türkiye’deki tüm köy isimleri çıkarılmıştır. Bu kitapta, 16. yüzyıl listesinde olan Türkmen ve Yürük köylerinin hepsi vardır. Listeye bunlardan başka, göçerlerin yerleştiği şu köy isimleri de eklenmiştir:

 

 

 

 Şeyhli            köy      Sinop       Gerze

     Şeyhli            köy      Sinop       Boyabat[1]

    Bayat             köy      Sinop       Boyabat

   Büyük Kızık   köy      Sinop       Gerze

    Küçük Kızık   köy      Sinop      Gerze [2]

   Çepni             köy       Sinop      Gerze

   Çepni             köy       Sinop       Ayancık[3]”

   Tıngır             köy       Sinop               –[4]

   Karlı              köy       Sinop       Gerze[5]

 

Ala-Yuntlu Boyu

Kastamonu: Bu bölgedeki Alayuntlu oymağı Kastamonu Sancağının Boy Ovası (Boy- Abad) kazasında yaşamaktadır. Bu oymak da Ankara Yörükleri arasındaki Ala-Yuntlu oymağı gibi çok küçük olup ancak 20 vergi nüfusludur. [6]

[1] H. Göktürk, aynı eser, s, 116

[2] Hilmi Göktürk- Anadolu’da Oğuz Boyları- 1979 s, 55

Köylerimiz; s, 128, 467, 468, 515.

[3] H.Göktürk aynı eser, s, 107

[4] H.Göktürk, aynı eser, s, 118.

[5] H.Göktürk, aynı eser, s, 121

[6] Faruk Sümer- Oğuzlar, s, 351                           Yaşar SARIKAYA

 

 
Yorum yapın

Yazan: 02 Eylül 2013 in eski sinop köyleri

 

Etiketler: ,

SİNOP’TA DİVAN YERLEŞİMLERİ

29 Ağu

Sinop köyleri hakkında yapılan akademik araştırmalar ışığında “DİVAN ” sözcüğü neler anlatıyor:

SİNOP’TA KIZILCAELMA DİVANI

‘Divan’lar Türkiye’nin kuzeyinde
Bolu, Zonguldak, Adapazarı ve Sinop yörelerindeki dağlık alanlarda çok sayıda yer
almıslardır. Divanların baslangıcı XVI. Yüzyıl’a kadar gitmekte, bu tarihlere ait
(meseleyi aydınlatması açısından değerli bir kaynak olan) tahrir defterlerinde
bunların izlerine rastlanmaktadır. En eskisi 1431 tarihli olan bu defterlerden 1525
tarihli olanında ‘divan’lara rastlıyoruz.

Tahrir defterlerine baktığımızda bu divanlar hakkında daha ayrıntılı
bilgiler edinebiliriz. Sinop’ta Kızılcaelma divanı Aydoğmus, Kayabası, Sarıseki,
Körseki, Kabaklı ve Gire çukuru köylerini içermektedir ve bunlar bir kısım
sipahinin tımarıdır. Düsük gelirli olan bu köylerin her biri iki ya da üç tımara
bölünmüstür. Bu tımarlar da genellikle bir bekâr ve evli iki kisiye verilir. En yüksek
miktar 10 bekâr kisi ile 19 evli kisiye (aileye) verilmistir. Yine Sinop’ta Kiragos
divanı 23 yerlesme (ya da köy) içermektedir; Saraycık, Gürgen, Akçasehir,
Tasluca, Hacı tepeciği, Saraycık, Karacaköy, (vd.). Bahsedilen bu köyler hem tımar
olarak verilmis, hem de iki ya da üçe bölünmüstür. Ör. Bunlardan Akçasehir 19
aile ve 4 bekâr nüfusu ile 5’e bölünmüstü. Benzer olarak Hacı tepeciği köyü 25 evli
10 bekâr vergi mükellefine, Karacaköy 10 evli 3 bekâr, Saraycık 17 evli 8 bekâr,
Gürgen 29 evli 11 bekâr vergi mükellefine sahipti. Kiragos divanında vergi verenlerin sayısı 163 evli 56 bekâr (toplam 219) kisidir ve bu kisilerin baslıca uğrasısı tarım ve arı yetistiriciliğidir (Kastamonu Sancağı Tahrir Defteri’nden).

 

 
3 Yorum

Yazan: 29 Ağustos 2013 in eski sinop köyleri

 

Etiketler: , , ,

Yeni yazılar →